Kimya ve İlaç Endüstrisi

Kimya ve ilaç endüstrisi, organik ve inorganik hammaddelerin kontrollü kimyasal reaksiyonlarla işlendiği, aktif farmasötik içerik ve yardımcı kimyasalların üretildiği yüksek teknolojili bir üretim sektörüdür. Bu sektörde pH kontrolü, atık su arıtma ve baca gazı temizleme gibi süreçlerde kireç bazlı çözümler önemli rol üstlenir.

İlaç üretim atık suları asidik veya bazik pH, yüksek KOİ yükü, çözücü kalıntısı ve bazen ağır metal içerdiği için özel arıtma gerektirir. Bu nedenle pH nötralizasyonu, çöktürme ve biyolojik arıtma gibi çok aşamalı işlemlerle arıtılmalıdır. Tek bir işlem tüm kirleticileri gidermeye yetmediğinden, arıtma zinciri atık suyun içeriğine göre kurgulanır.

Sönmüş kireç kimya endüstrisinde asidik atık suların nötralizasyonu, ağır metal çöktürme, flokülasyon ve baca gazı arıtma gibi aşamalarda kullanılır. Farmasötik kaliteli formu ise antasit preparatlarında yer alır. Kullanım amacına göre ürünün saflık ve kalite gereksinimi farklılaştığından, uygulamaya uygun kalite seçilmelidir. Böylece kireç, hem sıvı hem gaz akımlarının arıtılmasında tek bir kimyasal grup olarak kullanılabilir.

Sönmemiş kireç (CaO), ilaç veya kimya üretiminde yüksek alkalite gereken proseslerde, yerinde kireç sütü üretiminde, kalsiyum stearat ve kalsiyum klorür gibi bileşiklerin sentezinde başlangıç maddesi olarak kullanılır. Suyla güçlü ve ısı veren bir reaksiyon verdiği için depolama ve dozajlama sırasında nemden korunması ve güvenli işlenmesi gerekir.

Kimya fabrikalarının baca gazında SO₂ kireçle arıtılırken kireç sütü veya öğütülmüş kuru kireç reaktöre enjekte edilir. SO₂ ile reaksiyona girerek kalsiyum sülfit veya sülfata dönüşür ve filtrelerde katı olarak tutulur. Islak veya kuru sistem seçimi, tesisin gaz debisine ve atık yönetimi koşullarına göre yapılır.

Atık suda ağır metal çöktürmek için pH genellikle 9-11 aralığında tutulur. Bu pencerede çinko, nikel, bakır ve krom hidroksit formunda çökelir. Her metalin çökelme pH'ı farklı olduğundan, kesin değer atık suyun bileşimine göre laboratuvar denemeleriyle belirlenir; ayrılan çamurun mevzuata uygun şekilde bertarafı da planlanmalıdır.

İlaç hammaddeleri higroskopik olduğu için nem giderici ile taşınır. Birçok ilaç hammaddesi nemle temas ettiğinde etken madde bozunması, topaklaşma veya mikrobiyel risk oluşur. Kireç bazlı desikantlar ortam nemini güvenli sınırda tutar. Böylece ürün kalitesi, uzun taşıma ve depolama süresince korunmaya çalışılır. Seçilecek koruma, taşınan hammaddenin nem hassasiyetine göre belirlenir.

Kalsiyum hidroksit farmasötik alanda antasit formülasyonlarında aktif madde, dermatolojik preparatlarda tampon, diş hekimliğinde kök kanal tedavisinde antimikrobiyel ajan olarak kullanılır. Gıdada E526 kodu ile asitlik düzenleyicidir. Bu kullanımlar için ürünün ilgili farmakope veya gıda mevzuatındaki saflık gereksinimlerini karşılaması gerekir. Bu nedenle her kullanım alanının saflık beklentisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Kimya tesisi saha altyapısında kireçtaşı bazlı agrega beton zeminler, yangın yolları, depo temelleri, yol alt temelleri ve drenaj hatlarında kullanılır. GMP uyumlu tesislerde düzgün drenaj için tercih edilir. Agreganın tane dağılımı ve temizliği, zeminin dayanımını ve suyun tahliyesini etkilediğinden proje şartnamesine uygun seçilmelidir.

Sönmüş kireç, sönmemiş kireç ve gaz giderici ürünler; Su Kirliliği Kontrolü ve Hava Kirliliği Kontrol Yönetmelikleri kapsamındaki deşarj ve emisyon limitlerine uyum sağlamada BAT bileşenleri arasındadır. Yani kireç bazlı çözümler, atık su ve baca gazı arıtımında mevzuat sınırlarının karşılanmasına yardımcı olur; uygunluk, tesise özgü ölçümlerle doğrulanır.