Torba
25 kg'lık kraft torba ambalajda küçük hacimli ve perakende sevkiyat.
Ca(OH)₂ — Kalsiyum Hidroksit
Sönmüş Kireç
Endüstriyel Çözümler
Sönmüş kireç (kalsiyum hidroksit, Ca(OH)₂), sönmemiş kirecin kontrollü biçimde su ile reaksiyona girmesiyle elde edilen beyaz, ince toz formunda bir inorganik bileşiktir. Su arıtma, inşaat, tarım ve baca gazı arıtma başta olmak üzere onlarca farklı sektörde kritik bir endüstriyel hammaddedir.
Formül
Ca(OH)₂
pH Değeri
12,4 – 12,6
CaO + MgO
≥ %90
Standart
TS EN 459-1
Tanım ve Üretim Süreci
Sönmüş Kireç (Kalsiyum Hidroksit) Nedir?
Sönmüş kireç, kalsiyum oksitin (sönmemiş kireç, CaO) suyla ekzotermik bir reaksiyona girmesiyle üretilir. Bu reaksiyon sırasında önemli miktarda ısı açığa çıkar ve ürün, "hidrate kireç" ya da "kalsiyum hidroksit" olarak adlandırılan ince, beyaz toz forma dönüşür.
Üretim sürecinde hammadde olarak yüksek saflıktaki kireçtaşı (CaCO₃), önce döner fırınlarda veya şaft fırınlarda 900-1100 °C sıcaklıkta kalsine edilerek sönmemiş kirece dönüştürülür. Ardından söndürme ünitelerinde kontrollü su ilavesiyle hidrasyon gerçekleştirilir.
Söndürme işleminin sıcaklığı, su oranı ve karıştırma hızı; nihai ürünün tane boyutunu, reaktivitesini ve saflık düzeyini doğrudan belirler. Endüstriyel tesislerde sürekli söndürme hatları kullanılarak homojen kalitede ürün elde edilir.
Kimyasal Reaksiyon Denklemi
CaO + H₂O → Ca(OH)₂ + Isı
~65 kJ/mol enerji açığa çıkar. Hammadde olarak yüksek saflıkta kireçtaşı (CaCO₃) kullanılır.
Teknik Veriler
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
Sönmüş kirecin endüstriyel değerini belirleyen temel parametreler, TS EN 459-1 standardı çerçevesinde tanımlanmıştır.
| Parametre | Değer / Aralık | Açıklama |
|---|---|---|
| Kimyasal formül | Ca(OH)₂ | Kalsiyum hidroksit |
| Moleküler ağırlık | 74,09 g/mol | — |
| Özgül ağırlık | 2,20 – 2,45 g/cm³ | Tane yoğunluğu |
| Birim hacim ağırlığı | 0,30 – 0,60 g/cm³ | Dökme yoğunluğu (toz halde) |
| Suda çözünürlük (20 °C) | ~1,5 g/L | Sıcaklık arttıkça azalır |
| pH değeri | 12,4 – 12,6 | Kuvvetli bazik karakter |
| CaO + MgO içeriği | ≥ %90 (tipik >%93) | TS EN 459-1 uyumlu |
| CO₂ içeriği | ≤ %7 | Düşük karbonatlaşma |
| İncelik (90 µm altı) | ≥ %93 | Yüksek spesifik yüzey alanı |
| Renk | Beyaz | Saflık göstergesi |
Ambalaj Çeşitleri
Sevkiyat ve Teslimat Seçenekleri
Ürünlerimiz torba, bigbag ve silobas (granül ve toz) formlarında sevk edilmektedir.
Bigbag
1 ton kapasiteli, taşıma kolaylığı sağlayan endüstriyel ambalaj.
Silobas
Granül ve toz ürünler için doğrudan silodan siloya basınçlı transfer.
Derinlemesine Bilgi
Üretimden Sevkiyata: Sönmüş Kireç Zinciri
Sönmüş kireç (kalsiyum hidroksit, Ca(OH)₂), kireçtaşından başlayan bir üretim zincirinin son halkasıdır. Ürünün kalitesini anlamak için zincirin her adımında neyin değiştiğine ve sertifikadaki parametrelerin ne anlama geldiğine bakmak gerekir. Aşağıdaki bölümler bu soruları, kendi hesaplarımız ve tesislerimize ilişkin beyanlarımızla yanıtlar.
Üretim zincirinde kütle nasıl değişir?
Saf maddeler varsayıldığında, 100 kg kireçtaşı (CaCO₃) kalsinasyonda 56,0 kg sönmemiş kireç (CaO) ve 44,0 kg karbondioksite ayrışır. 56,0 kg CaO, 18,0 kg suyla söndürüldüğünde 74,0 kg sönmüş kireç oluşur.
| Aşama | Tepkime | Giren | Çıkan |
|---|---|---|---|
| Kalsinasyon | CaCO₃ → CaO + CO₂ | 100 kg CaCO₃ | 56,0 kg CaO + 44,0 kg CO₂ |
| Hidratasyon (söndürme) | CaO + H₂O → Ca(OH)₂ | 56,0 kg CaO + 18,0 kg su | 74,0 kg Ca(OH)₂ |
| Toplam | CaCO₃ → Ca(OH)₂ | 100 kg CaCO₃ | 74,0 kg Ca(OH)₂ |
Bu değerler kendi stokiyometrik hesabımızdır; gerçek verim hammaddenin saflığına ve pişirme ile söndürme koşullarına bağlıdır. Kireçtaşındaki safsızlıklar doğrudan ürünün Ca(OH)₂ içeriğini düşürür.
Kalite parametreleri ne anlama gelir?
Bir partinin kalitesi tek bir değerle değil, analiz sertifikasındaki parametrelerin birlikte okunmasıyla anlaşılır.
| Parametre | Ne gösterir | Neden önemli |
|---|---|---|
| Ca(OH)₂ içeriği | Ürünün reaktif kısmı | Dozajı doğrudan etkiler; düşükse aynı etki için daha fazla ürün gerekir |
| CaO + MgO | Toplam oksit eşdeğeri | Genel saflığın göstergesidir |
| CO₂ | Havadaki CO₂ ile karbonatlaşma düzeyi | Karbonatlaşmış kısım artık etkin değildir |
| İncelik (90 µm altı) | Elekten geçen parçacık oranı | İnce ürünün yüzeyi büyüktür, tepkimesi daha hızlıdır |
| pH | Sulu ortamdaki alkalilik | Nötralizasyon gücünü gösterir |
Yapı kireci standardı EN 459-1, havai kireçleri CaO + MgO içeriğine göre CL 90, CL 80 ve CL 70 sınıflarına ayırır ve CO₂ ile kullanılabilir kireç (hidratlı kirecte Ca(OH)₂) gibi parametreler için ayrı sınırlar koyar. Bir ürünün hangi sınıfa girdiği, yalnızca analiz sertifikası ve standardın güncel metniyle belirlenir. Sertifikanın nasıl okunacağını toptan sönmüş kireç alım rehberimizde anlattık.
Sönmüş kireç mi, sönmemiş kireç mi?
İkisi de aynı kireçtaşından üretilir. Sönmemiş kireç suyla şiddetli, ekzotermik tepkime verir ve kullanım yerinde söndürme ekipmanı gerektirir; sönmüş kireç ise kullanıma hazır bir tozdur. 1 kg sönmemiş kireç söndürüldüğünde teorik olarak yaklaşık 1,32 kg sönmüş kireç verir. Karar tablosu için sönmemiş ve sönmüş kireç karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.
Tesislerimiz ve sevkiyat
Vişne Madencilik 1952'de Bergama'da küçük bir kireçtaşı ocağı olarak kuruldu. Bugün üç entegre tesisle çalışıyor: Çelemli (Yüreğir, Adana), Narlı (Pazarcık, Kahramanmaraş) ve Çukurova / Gündoğan (Ceyhan, Adana). Narlı'daki Kireç Söndürme Tesisi ve Paketleme Ünitesi 17 Nisan 2025'te açıldı. Şirket, toplam sönmemiş kireç kapasitesinin günde 2.250 tondan fazla olduğunu ve 30'dan fazla ülkeye ihracat yaptığını belirtir. Sönmüş kireç 25 kg'lık kraft torbalarda, 1 tonluk bigbag'lerde ya da silobasla dökme olarak sevk edilir. Ayrıntılar için fabrikalarımız sayfasına bakabilirsiniz.
Güvenli kullanım ve depolama
Sönmüş kireç tozu cildi, gözleri ve solunum yollarını tahriş edebilir; ürün kapalı ve kuru saklanmalıdır, çünkü havadaki karbondioksitle karbonatlaşıp etkinliğini yitirir. Dozaj, kireç sütü hazırlama ve boşaltma adımları için kullanım rehberimize bakın; güvenlik bilgileri için daima ürünün güvenlik bilgi formunu (GBF/SDS) esas alın.
Endüstriyel Kullanım
Kullanım Alanları
Kalsiyum hidroksit, geniş bir endüstriyel yelpazede kullanılan çok yönlü bir hammaddedir.
Su ve Atık Su Arıtma
İçme suyu ve endüstriyel atık su arıtma tesislerinde pH ayarlaması, sertlik giderme ve ağır metal çöktürme işlemlerinde temel kimyasaldır. pH'ı 9,5-11 aralığına yükselterek çinko, bakır, krom ve kurşun gibi ağır metallerin çöktürülmesini sağlar.
pH 9,5 – 11İnşaat Sektörü
Kireç sıvası, kireç harcı ve badana yapımında kullanılır. Çimento harçlarında plastikleştirici etkisi gösterir, dezenfektan özelliğiyle hijyenik badana üretiminde tercih edilir. Otoklavlı gazbeton (AAC) üretiminde reaktif bileşen olarak yer alır.
AAC ÜretimiTarımsal Uygulamalar
Asidik toprakların nötralizasyonunda yaygın olarak kullanılır. Toprak pH'ını yükselterek fosfor ve molibden gibi bitki besin elementlerinin alınabilirliğini artırır. Hayvancılıkta ahır dezenfeksiyonunda da yer alır.
Doz toprak analizine göreBaca Gazı Arıtma (FGD)
Termik santraller, çimento fabrikaları ve atık yakma tesislerinde SO₂ ve HCl gibi asit gazlarının bertarafı için kritik sorbent malzemedir. Kuru enjeksiyon (DSI) ve yarı kuru yöntemlerinde kullanılır.
Asit gaz sorbentiGıda ve Kimya Endüstrisi
Gıda sınıfı kalsiyum hidroksit (E526); şeker rafinasyonu, turşu ve zeytin işleme, nixtamalizasyon ve su pH stabilizasyonunda kullanılır. Kimya endüstrisinde sodyum hidroksit üretiminde ara ürün olarak görev yapar.
E526 OnaylıUygulama Rehberi
Kullanımda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Sönmüş kirecin etkin ve güvenli kullanımı için aşağıdaki teknik hususlara dikkat edilmelidir.
Depolama Koşulları
Kalsiyum hidroksit, havadaki CO₂ ile reaksiyona girerek karbonatlaşır ve zamanla etkinliğini kaybeder. Kapalı, kuru ve hava sirkülasyonundan korunan ortamlarda depolanmalıdır.
Dozaj Kontrolü
Aşırı dozaj, pH'ın hedefin üzerine çıkmasına neden olabilir. Otomatik pH kontrol sistemleri ile dozajlama yapılması tavsiye edilir.
Tane Boyutu ve Reaktivite
Ürünün inceliği, reaksiyon hızını doğrudan etkiler. Baca gazı arıtmada d₉₀ < 10 µm ürünler tercih edilirken, tarımsal kireçlemede daha kaba taneli ürünler yeterlidir.
İş Güvenliği
Sönmüş kireç tozu cilt, göz ve solunum yollarında tahriş edicidir. Toz maruziyet limitleri (TLV-TWA: 5 mg/m³) gözetilmeli, uygun KKE kullanılmalıdır.
Kalite Standartları
Yapı kirecinde TS EN 459-1, su arıtma kimyasallarında TS EN 12518, gıda sınıfı kullanımlarda E526 regülasyonlarına uygunluk aranmalıdır.
SSS
Sık Sorulan Sorular
Sönmüş kireç hakkında en çok merak edilen teknik ve uygulamaya yönelik sorular.
Projeniz İçin Doğru Çözümü Birlikte Bulalım
Sönmüş kireç ihtiyaçlarınız için teknik ekibimizle iletişime geçin. TS EN 459-1 uyumlu analiz sertifikalarıyla kalite güvencemizi sunuyoruz.