Bigbag
1 ton kapasiteli, taşıma kolaylığı sağlayan endüstriyel ambalaj.
CaO — Kalsiyum Oksit
Sönmemiş Kireç
Yüksek Reaktivite
Sönmemiş kireç (CaO), kireç taşının yüksek sıcaklık fırınlarında kalsinasyondan geçirilmesiyle elde edilen, güçlü bazik karakterli endüstriyel bir hammaddedir. Metalürji, şeker üretimi, su arıtma ve kağıt döngüsünde vazgeçilmez bir çözüm sunar.
Formül
CaO
Erime Noktası
2.572 °C
Saflık (CaO)
≥ %90
pH (Sulu)
12 - 13
Tanım ve Üretim Süreci
Sönmemiş Kireç (Kalsiyum Oksit) Nedir?
Sönmemiş kireç (kalsiyum oksit, CaO), doğada bulunan kireç taşının (kalsiyum karbonat, CaCO₃) 900 ile 1100 °C arasındaki yüksek sıcaklıklarda fırınlanıp (kalsinasyon) karbondioksit gazından arındırılması ile üretilir. Geriye kalan kalsiyum oksit oldukça yüksek reaktif, beyaz-gri renklerde ve kuvvetli bazik bir bileşiktir.
Ortaya çıkan sönmemiş kireç higroskopiktir; ortamdaki nemi ve suyu hızla çekerek ekzotermik reaksiyona girer. Söndürme reaksiyonunda (su ile temasta) çok yüksek ısı serbest bırakır. Bu sebeple metalürji süreçlerinde cüruf yapıcı olarak saf olarak ya da puzolanik reaksiyon ihtiyaçlarında zemin üzerinde etkili olarak sıklıkla kullanılır.
Kullanım alanı o kadar geniştir ki demir-çelik sanayiinden şeker üretimine, kâğıttan arıtmaya kadar hemen her endüstrinin bazik ana belkemiğini oluşturur. Özel fırın teknolojileri ve selektif kireçtaşı ile >%90 saflık oranları hedeflenir.
Kimyasal Kalsinasyon Reaksiyonu
CaCO₃ + Isı → CaO + CO₂
Kireçtaşı endotermik reaksiyonla 1000°C civarında parçalanarak serbest CaO bırakır.
Teknik Veriler
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
Sönmemiş kirecin endüstriyel değerini belirleyen temel parametreler, TS EN 459-1 standardı çerçevesinde tanımlanmıştır.
| Parametre | Değer / Aralık | Açıklama |
|---|---|---|
| Kimyasal formül | CaO | Kalsiyum oksit |
| Moleküler ağırlık | 56,08 g/mol | — |
| Yoğunluk | 3,34 g/cm³ | Katı yoğunluğu |
| Erime noktası | 2.572 °C | Yüksek sıcaklığa dayanıklı |
| Görünüm | Beyaz-gri renkli | Katı toz veya topak formunda |
| Reaktivite | Şiddetli ekzotermik | Su ile kuvvetli ısı verir |
| pH değeri | 12-13 | Kuvvetli bazik karakter |
| CaO içeriği | ≥ %90 | Yüksek kaliteli kalsiyumlu kireç |
Ambalaj Çeşitleri
Sevkiyat ve Teslimat Seçenekleri
Ürünlerimiz dökme, silobas (granül ve toz) ve bigbag formlarında sevk edilmektedir.
Silobas
Granül ve toz ürünler için doğrudan silodan siloya basınçlı transfer.
Dökme
Damperli kamyonlarla yüksek hacimli ve hızlı dökme sevkiyat.
Derinlemesine Bilgi
Üretimden Sevkiyata: Sönmemiş Kireç Zinciri
Sönmemiş kireç (kalsiyum oksit, CaO), kireçtaşının yüksek sıcaklıkta kalsine edilmesiyle elde edilir ve sönmüş kireç dahil birçok kireç ürününün hammaddesidir. Reaktivitesi yüksek olduğu için kalitesi, hammaddenin saflığı kadar pişirme koşullarına ve tane boyutuna da bağlıdır. Bu bölüm, ürünü seçerken ve sertifikayı okurken bakmanız gerekenleri özetler.
Kalsinasyonda kütle nasıl değişir?
Kireçtaşı yaklaşık 900–1100 °C'de kalsine edildiğinde karbondioksit ayrılır ve kalsiyum oksit kalır. Saf madde varsayımıyla 100 kg CaCO₃ için 56,0 kg CaO ve 44,0 kg CO₂ elde edilir.
| Girdi | Tepkime | Çıktı |
|---|---|---|
| 100 kg CaCO₃ | CaCO₃ → CaO + CO₂ | 56,0 kg CaO + 44,0 kg CO₂ |
Bu kendi stokiyometrik hesabımızdır; gerçek verim hammaddenin saflığına ve fırın koşullarına bağlıdır. Vişne Madencilik'in Çukurova / Gündoğan ocağında kireçtaşındaki CaCO₃ içeriği, firmanın beyanına göre %97'nin üzerindedir; aynı sahada kırma-eleme tesisi çalışır.
Reaktivite, tane boyutu ve saflık nasıl okunur?
| Parametre | Ne gösterir | Neden önemli |
|---|---|---|
| Reaktivite (t60 gibi değerler) | Suyla ne kadar hızlı tepkime verdiği | Metalürji, su arıtma ve kimya proseslerinde verimliliği belirler |
| Tane boyutu dağılımı | Parçacıkların elek aralıklarına dağılımı | Söndürme hızını ve besleme ekipmanının uygunluğunu etkiler |
| CaO + MgO | Toplam oksit eşdeğeri | Genel saflığın göstergesidir |
| CO₂ | Yanma ve karbonatlaşma düzeyi | Yüksekse ürünün etkin olmayan kısmı fazladır |
| Söndürme sonrası hacim kararlılığı | Söndürülen ürünün hacimce kararlı olup olmadığı | Yapı uygulamalarında kalite ölçütüdür |
EN 459-1, kalsiyum kireci CL 90, CL 80 ve CL 70 sınıflarına ayırır ve sönmemiş kireç için reaktivite ve tane boyutu sınıfları tanımlar; test yöntemleri EN 459-2'dedir. Hangi sınıfın ve hangi test yönteminin istendiğini sipariş aşamasında netleştirmek gerekir.
Söndürme ekipmanı gerekir mi?
Sönmemiş kireç suyla şiddetli, ekzotermik tepkime verir; bu yüzden kullanım yerinde söndürme ve dozajlama ekipmanı gerekir. Teorik olarak 1 kg CaO, yaklaşık 0,32 kg suyla 1,32 kg sönmüş kireç (Ca(OH)₂) oluşturur. Söndürme ünitesi olmayan tesisler için kullanıma hazır sönmüş kireç daha uygun olabilir; karar kriterleri için karşılaştırma yazımıza bakın.
Tesislerimiz
Vişne Madencilik'in Çelemli (Yüreğir, Adana) tesisi 2010'da devreye alındı, 5 fırınla çalışır ve günlük kapasitesi 1.250 tondur. Narlı (Pazarcık, Kahramanmaraş) tesisi 2021'de devreye alındı, 4 fırınla çalışır ve kapasitesi günde 1.000 tondur. Şirket, toplam sönmemiş kireç kapasitesinin günde 2.250 tondan fazla olduğunu ve 30'dan fazla ülkeye ihracat yaptığını belirtir. Tesisler hakkında fabrikalarımız sayfasına bakabilirsiniz.
Depolama ve güvenlik
Sönmemiş kireç kuru, kapalı ve iyi havalandırılan alanda saklanmalı, ıslanmadan taşınmalıdır; nemle temas ettiğinde ısınarak tepkimeye girer. Tozu cilt, göz ve solunum yollarında şiddetli tahrişe neden olabilir. Güvenlik adımları için ürünün güvenlik bilgi formunu (GBF/SDS) esas alın.
Endüstriyel Kullanım
Kullanım Alanları
Kalsiyum oksit (sönmemiş kireç), geniş bir endüstriyel yelpazede kullanılan çok yönlü ve reaktif bir hammaddedir.
Demir-Çelik ve Metalürji
Çelik üretiminde temel flaks malzemesidir (BOF ve EAF). Erimiş metalden fosfor, kükürt, silika ve alümina gibi safsızlıkları bağlar.
Cüruf oluşturucu (flaks)Su ve Atık Su Arıtma
Sert suların yumuşatılmasında (lime softening), ağır metal çöktürme ve fosfor gidermede arzulanan yüksek alkaliniteyi sağlar.
Yüksek AlkaliteKağıt ve Selüloz Endüstrisi
Kraft hamurlama prosesinde sodyum karbonatın kostikleştirme işleminde kullanılarak NaOH (kostik soda) rejenerasyonunu sağlar.
NaOH Geri KazanımıŞeker Üretimi
Karbonatasyon prosesinin ilk aşamasında kireç sütüne dönüştürülüp kullanılarak, ham şerbetteki kimyasal safsızlıkları çöktürür.
KarbonatasyonZemin Stabilizasyonu
Nemli ve yumuşak kil zeminleri dehidre ederek kurutur, puzolanik reaksiyonlarla zemin plastisitesini düşürür ve CBR değerini yükseltir.
Doz deneyle belirlenirUygulama Rehberi
Kullanımda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Sönmemiş kirecin etkin ve güvenli kullanımı için aşağıdaki teknik hususlara dikkat edilmelidir.
Depolama ve Nem Kontrolü
Sönmemiş kireç, havadaki nemi ve CO₂'yi emerek karbonize olur. Kesinlikle kuru, kapalı ve fan veya baca akımından uzak iyi yalıtılmış silolarda saklanmalıdır.
Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE)
Canlı cilt, göz veya solunum yolu nemi ile saniyeler içerisinde yakıcı kostik reaksiyon verir. P2/P3 maske, gözlük ve eldiven zorunludur.
Ekzotermik Isı Riski
Su ile direkt etkileşime girdiğinde ortaya yüksek miktarda ısı çıkar. Söndürme işlemi esnasında güvenlik valfleri aktif tutulmalıdır.
Reaktivite Gözlemi (t60)
Farklı sektörler değişik reaktivite hızlarına ihtiyaç duyar (reaktivite, belirli bir sıcaklığa ulaşma süresiyle ölçülür, örn. 60 °C — t60), standartlara (TS EN 459-2) göre periyodik kontrol şarttır.
Döngüsel Ekonomi
Kullanılmış kalsiyum bazlı atık çamurları dahi bazen inşaat harçları, vb. döngüsel tüketim aşamalarında tekrar entegre edilebilir ve sıfır atık ilkelerine uygundur.
SSS
Sık Sorulan Sorular
Sönmemiş kireç hakkında en çok merak edilen teknik ve uygulamaya yönelik sorular.
Projeniz İçin Doğru Çözümü Birlikte Bulalım
Sönmüş kireç ihtiyaçlarınız için teknik ekibimizle iletişime geçin. TS EN 459-1 uyumlu analiz sertifikalarıyla kalite güvencemizi sunuyoruz.